Zmiennie-niezmiennie.
kwiecień-grudzień 2017

Projekt dofinansowany przez Muzeum Historii Polski
w ramach Programu Patriotyzm Jutra

zmiennie niezmiennie plakat net

Zmiennie-niezmiennie.

 
zmiennie niezmiennie internet popr

 

Autorki: Barbara Płaneta i Alicja Usowicz

Celem projektu jest rozbudzenie ciekawości dzieci w poznawaniu przeszłości i przełożenie jej na teraźniejszość i przyszłość, uczenie sumienności i szacunku do drugiego człowieka poprzez:

  • odwołanie się do wydarzeń związanych z powrotem Torunia do Polski. Poznanie wyjątkowych postaci, jak gen. Józef Haller i Władysław Raczkiewicz i ich wpływu na rozwój miasta i Polski,
  • odwołanie się do tragicznych wydarzeń związanych z Miejscem Pamięci Narodowej na Barbarce, gdzie w 1939 roku Niemcy rozstrzelali około 1200 mieszkańców Torunia i okolic,
  • spotkania z seniorami i odwołania się do ich życia, nawiązania wzajemnych relacji, aby rozbudzić ich ciekawość i pokazać im sferę wspólnych wartości i ciągłość tradycji,
  • zwrócenie uwagi na język, jakim posługują się seniorzy i osoby prowadzące działania, który różni się od tego potocznego i uproszczonego używanego przez dzieci i ich rodziny. Chcemy pokazać, że, mówienie piękną polszczyzną nie jest wstydem a wprost przeciwnie jest prestiżem.

Idea przewodnia będzie się odnosiła do szukania wzorów w przeszłości, bo trudno w przypadku dzieci z niepełnych rodzin o wzory, które pozwalają kształtować prawidłowy rozwój i budować tożsamość.

Projekt dofinansowany przez Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach Programu Patriotyzm Jutra

 

więcej...

Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury w Toruniu realizuje projekt Zmiennie-niezmienne dofinansowany z budżetu państwa kwotą 15 000 złotych w ramach Programu Patriotyzm Jutra; całkowity koszt realizacji zadania wynosi 23 085 złotych. 

Głównym celem projektu Zmiennie-niezmiennie jest zaciekawienie uczestniczących w nim dzieci przeszłością, kształtowanie umiejętności przekładania zdobytej wiedzy na teraźniejszość i przyszłość oraz szacunku do drugiego człowieka. W projekcie uczestniczą dzieci w wieku szkolnym, spędzające dużo czasu poza domem: rano w szkole a po południu w świetlicy „Dzieciom Starówki”, którą prowadzi Fundacja Pomocy Samotnym Matkom w Toruniu.

W projekcie uczestniczą również seniorzy z Centrum Aktywizacji Seniorów działającego w Wojewódzkim Ośrodku Animacji Kultury w Toruniu. Wspólne warsztaty, spotkania, wycieczki przybliżają dzieciom – w poczuciu ciągłości pokoleniowej – tradycje, wartości, wzory, niezmienne, bez względu na czas i wiek. Dzięki nim młodzi ludzie kształtują swoją tożsamość – m.in. poznając postacie gen. Józefa Hallera, Władysława Raczkiewicza. Istotnym źródłem wiedzy o przeszłości, nie tylko o wydarzeniach historycznych, ale i o codzienności sprzed dziesięcioleci są doświadczenia seniorów. Dzieci kształtują świadomość językową, uczą się posługiwania piękną polszczyzną, wzbogacają swoje słownictwo, a także nabywają nowe umiejętności: fotograficzne, twórczego posługiwania się nowymi technologiami, wokalne. Przede wszystkim uczą się wspólnie bawić, wspólnie pracować.

Projekt zainicjowało spotkanie integracyjne uczestników Stare i nowe w świetlicy „Dzieciom Starówki” Fundacji Pomocy Samotnym Matkom w Toruniu. Podczas spotkania, które prowadziła Alicja Usowicz, dzieci poznawały zabawy babć i dziadków.

Dzieci wzięły udział w cyklu zajęć fotograficznych, które prowadził Stanisław Jasiński, i tworzą fotoreportaż w formie prezentacji multimedialnej. Wybiorą też zdjęcia do wyeksponowania na kameralnej wystawie.

Dzieci uczestniczą w warsztatach Pytam, słucham, opowiadam, kształtując umiejętność prezentacji treści, kulturę języka, rozwijając umiejętności komunikacyjne; warsztaty prowadziła Katarzyna Drewnowska-Toczko. Wespół z seniorami dzieci uczestniczyły w warsztatach Cześć pieśni – śpiewamy polskie pieśni, które będzie prowadził Erwin Regosz.

Podczas zajęć Ślady historii, które prowadziła dr Iwona Markowska, dzieci zwiedzą miejsca związane z gen. Józefem Hallerem, Władysławem Raczkiewiczem.

Podczas zajęć wspólnych – dzieci i seniorów – Nasze wspomnienia; historia mówiona, które prowadzą Barbara Płaneta i Alicja Usowicz, dzieci słuchają opowieści seniorów, przeprowadzają z nimi wywiady, oglądają zdjęcia ilustrujące opowieści. Wspólnie odwiedzają miejsce pamięci na Barbarce.

Pod kierunkiem Barbary Płanety i Alicji Usowicz dzieci biorą udział w zajęciach Ulotne chwile – opracowywaniu zbioru wierszy Heleny Zmorzyńskiej.

Warsztaty Trening prezentacji z elementami wspomagania pamięci dla seniorów prowadził Mariusz Kluszczyński.

Wspólnie z seniorami dzieci udały się wycieczkę do Gdyni, gdzie zwiedzały m.in. Muzeum Marynarki Wojennej, Okręt Muzeum ORP Błyskawica.

Wspólne działania zakończy spotkanie, podczas którego zostaną pokazane fotoreportaż z przebiegu działań, wystawa zdjęć, film dokumentujący przedsięwzięcie, a także odbędzie się premiera zbioru wierszy Heleny Zmorzyńskiej.

Udział w projekcie poszerzy wiedzę i ugruntuje świadomość historyczną dzieci, ich poczucie wspólnoty pokoleniowej, tożsamości narodowej. Dzieci rozwiną umiejętności komunikacji i kompetencje językowe, zdobędą nowe umiejętności muzyczne, fotograficzne. Zarówno dzieci, jak i seniorzy zyskają nowe doświadczenia, dzięki którym będą umieli czerpać z przeszłości dla przyszłości i formować swoją teraźniejszość.

Ze względu na integrację dwu pokoleń, udział dzieci wymagających szczególnie troskliwej opieki projekt Zmiennie – niezmienne ma istotną wartość społeczną i edukacyjną. Ponadto ze względu na udział licznego grona osób w podsumowaniu projektu zgromadzone doświadczenia będą pożytkowane przez środowiska wychowańców, pedagogów, instruktorów pracujących zarówno  z młodymi, jak i starszymi ludźmi.

Autorkami i koordynatorkami projektu są Barbara Płaneta i Alicja Usowicz. 

 

Galeria zdjęć
fot. uczestnicy projektu

Inauguracja projektu

 16 maja 2017 roku w sali Stowarzyszenia Młodzieży i Dzieci Wędka im. każdego Człowieka.

Zmiennie – niezmiennie. Spotkania warsztatowe w Świetlicy Dzieci Starówki prowadzonej przez Fundację Samotnej Matki

Warsztaty fotograficzne: 8-9-10 maja. Prowadził Stanisław Jasiński

Tegoroczna majowa „niepogoda” nie pozwoliła nam na zrealizowanie warsztatów w plenerze. Dlatego więcej czasu poświęciliśmy na ćwiczenia  związane z fotografowaniem w pomieszczeniach zamkniętych. Po krótkim wstępie teoretycznym dzieci przystąpiły do fotografowania swoich kolegów i koleżanek pod czujnym okiem instruktora, który zwracał uwagę na szczegóły kompozycji. Kolejne ćwiczenia związane były z techniką: „malowanie światłem”. Ćwiczenia dopełniły stylizowane fotografie w strojach, które wybrały dzieci. Wszystkie fotografie wykonały dzieci.

 

Warsztaty: Cześć pieśni - śpiewamy polskie pieśni prowadził Erwin Regosz

29 maja odbyło się pierwsze spotkanie w ramach projektu. Spotkanie to poświęcone było kształceniu i doskonaleniu  umiejętności świadomego posługiwania się głosem. Dzieci poznały podstawowe pojęcia związane z emisją głosu oraz ćwiczenia prawidłowej fonacji. Poznały sposoby posługiwania się optymalną barwą, siłą i średnicą głosu. Po kolei przedstawiały się za pomocą dźwiękowej autoprezentacji. Te ćwiczenia były doskonałym wstępem do nauki i śpiewania polskich piosenek.

Zdjęcia wykonały dzieci ze świetlicy prowadzonej przez Fundację Samotnej Matki

 

Trening prezentacji z elementami wspomagania pamięci

6-7 czerwca 2017
Prowadził: Mariusz Kluszczyński

 

Warsztaty fotograficzne: Zdjęcia w plenerze-fotografowanie przyrody i obiektów architektury.

19 czerwca 2017 r.
Prowadził Stanisław Jasiński

Zdjęcia: uczestnicy warsztatów

 

 

Warsztaty: Pytam, słucham, opowiadam-trening prezentacji i kultury języka dla dzieci

20-21 czerwca 2017
Prowadziła Kasia Drewnowska-Toczko

Zdjęcia wykonały dzieci Uczestniczące w projekcie

 

Spotkanie integracyjne dzieci z seniorami

WOAK – 24 czerwca 2017 r.
fot. Stanisław Jasiński

 

 fot. uczestnicy projektu

Gdynia moja miłość - Wycieczka do Gdyni

4 lipca 2017 r.

Pełni obaw o pogodę wyruszyliśmy o godz. 6.30 na wycieczkę do Gdyni. Podczas podróży wysłuchaliśmy opowieści pana Zbigniewa Budnego o powstaniu Gdyni, miasta, które z osady rybackiej stało się oknem na świat niepodległej Polski. Przez całą drogę towarzyszyła nam zmienna pogoda: raz deszcz, raz słońce. Na szczęście Gdynia przywitała nas słońcem. Od razu zrobiliśmy sobie pamiątkowe zdjęcie przy Statku-muzeum „Dar Pomorza”. Obok cumował żaglowiec „Dar Młodzieży”, który właśnie w tym dniu świętował jubileusz 35-lecia podniesienia pierwszej bandery. Nasz plan przewidywał zwiedzanie konkretnych miejsc. Pierwszym takim miejscem był Okręt-Muzeum ORP „Błyskawica”, po którym oprowadzał nas przewodnik muzealny Krzysztof Wygnał. Opowiadał z wielką pasją o historii i losach okrętu i załogi. Zwiedziliśmy wszystkie dostępne cywilom miejsca na okręcie. Następnie z przewodnikiem poszliśmy do Muzeum Marynarki Wojennej. Przywitał nas dyrektor instytucji Tomasz Miegoń, który specjalnie czekał na panią Marię Szewczyk i Zbigniewa Budnego, którzy urodzili się przed II Wojną Światową w Gdyni i tam mieszkali przez cały okres wojny. Pani Maria Szewczyk przekazała Muzeum historyczne zdjęcia przedstawiające nie tylko pracowników Poczty Gdyńskiej ale też dokumentujące życie jej rodziny i mieszkańców Gdyni przed wojną i podczas jej trwania. Ostatnie chwile dzieci spędziły na plaży a seniorzy wyjechali kolejką na Kamienną Górę skąd rozciągał się fantastyczny widok na Zatokę. Na długo zostanie nam w pamięci wspólne przebywanie i dzielenie się z młodymi ludźmi swoimi wspomnieniami.

Zdjęcia wykonały dzieci

Nasze wspomnienia – historia mówiona

11, 12, 18, 19 lipca 2017

Nasze spotkania rozpoczęliśmy projekcją wywiadu Gdynia moja miłość, który przeprowadziły z panią Marią Szewczyk uczestniczki projektu Uwolnij wspomnienia.  Projekt zrealizowany został w 2016 roku w ramach Programu Patriotyzm Jutra. To wprowadzenie było kanwą do zadawania pytań przez dzieci. Większa ich część dotyczyła przygotowań do świąt i ich obchodzenia. Popłynęły opowieści o robieniu ozdób choinkowych, przygotowywaniu skromnych prezentów dla rodziców i rodzeństwa, o uczestniczeniu w przygotowaniu potraw wigilijnych, wypieków i świątecznych zwyczajach. Święty Mikołaj przychodził nawet w najtrudniejszych chwilach życia dzieci, bo rodzice przynajmniej w ten sposób chcieli to życie ubarwić. Panie opowiadały o szkole i dyscyplinie jaka w latach powojennych tam obowiązywała. Wielkie zdziwienie i oburzenie wywołał fakt, że dzieci były często bite linijką, a szczególnie te leworęczne. Nie było mowy o jakimkolwiek dialogu. Dzieci nie mogły kwestionować zdania dorosłych. Padały też pytania o stosunek do zwierząt. Dzieci ciekawe były, czy dorośli rozmawiali z dziećmi o poszanowaniu praw zwierząt. Niestety, przykro im się zrobiło, gdy dowiedziały się, że zwierzęta traktowane były przedmiotowo szczególnie na wsi. Pytaniom nie było końca. Z kolei dzieci opowiadały jak teraz obchodzą święta. Powoli rytuał wspólnego przygotowywania świąt odchodzi w niebyt. Większość potraw rodzice kupują się w sklepie. Reklama zakupów przedświątecznych, wyszukanych i drogich prezentów zaczyna się  już na początku listopada. Nie ma oczekiwania i tym samym nie ma magii, która była nieodłącznym elementem każdego święta i każdej uroczystości rodzinnej.

fot. uczestnicy projektu

Warsztaty wokalne Cześć pieśni – śpiewamy polskie piosenki

13, 18, 19 lipca 2017

Na kolejne warsztaty wokalne dzieci wybrały swoje ulubione piosenki polskie. Zanim jednak zaczęły śpiewać, instruktor Erwin Regosz przygotował ćwiczenia z otwierania głosu, z wyrażania głosem emocji, a poprzez krzyk i jego gradację dzieci poznały siłę swojego głosu. Najmłodszej, 5-letniej uczestniczce Marysi nie zabrakło odwagi i jako pierwsza zaśpiewała swoją piosenkę. Potem jeszcze wielokrotnie śpiewała pokazując pozostałym dzieciom, że nie tylko zna dużo piosenek, ale umie wszystkie zwrotki i ma doskonały słuch. Dlatego dostała nagrodę – płytę Ojej, której kompozytorem był instruktor prowadzący zajęcia. Potem już tylko ustawiała się kolejka do mikrofonu i mogliśmy wysłuchać piosenek śpiewanych solo, w duetach, tercetach i większych układach muzycznych.

                Jedno spotkanie poświęcone było piosence Wojenko, wojenko. Dzieci poznały historię piosenki, która prawdopodobnie powstała w 1914 roku. Nie można jednoznacznie stwierdzić kto jest autorem tekstu. Wymienia się nazwiska: Feliks Gwiżdż, Henryk Zbierzchowski, Józef Obrochta-Maćkulin. Każdy mógł zaśpiewać solo. Natomiast z wielką mocą wybrzmiała piosenka w wykonaniu całej grupy.

Wyśpiewani i zrelaksowani umówiliśmy się na kolejne spotkania we wrześniu. Dzieci otrzymały podkłady muzyczne polskich piosenek z różnego okresu. Mają wybrać piosenkę, wyszukać tekst i nauczyć się jej śpiewać z podkładem.

Warsztaty fotograficzne - Wycieczka do Gdyni

14, 19 lipca 2017

Pierwsze warsztaty poświęcone były robieniu portretów, które znajdą się na zaświadczeniach. Dzieci wzajemnie robiły sobie zdjęcia. Sesję fotograficzną zakończyliśmy wspólnym zdjęciem i zabawą przy muzyce.

Podczas kolejnych warsztatów instruktor Stanisław Jasiński oceniał zdjęcia, które dzieci zrobiły podczas wycieczki do Gdyni. Analizował każde zdjęcie biorąc pod uwagę mi. kadrowanie, tło, linie, horyzont, ruch. Dzieci same rozpoznawały zdjęcia, które nie były udane a instruktor udzielał rad jak wystrzec się tego rodzaju błędów podczas fotografowania.

Zdjęcia: uczestnicy warsztatów

Malujemy ilustracje do wierszy Heleny Zmorzyńskiej

18 lipca 2017 r.

Dzieci wcześniej dokonały wyboru wierszy i podzieliły je na kategorie: pory roku, święta, radość, przemijanie, miłość. Najmniejsze dzieci tworzyły ilustracje opisujące radość i pory roku. Starsze pokusiły się o plastyczną interpretację wierszy związanych z miłością i przemijaniem. Dużo było pytań nie tylko o techniki wykonania ilustracji ale także takich, które bezpośrednio odwoływały się do tematu wierszy. Na wszystkie pytania odpowiadała i porad udzielała Monika Bojarska i Barbara Płaneta. Wszyscy jesteśmy ciekawi końcowego efektu.

Zdjęcia: uczestnicy warsztatów

Miejsce Pamięci Narodowej - Barbarka

21 lipca 2017

Tym razem pogoda dopisała i mogliśmy zrealizować wyjazd na Barbarkę. To znane w Toruniu Miejsce Pamięci Narodowej, gdzie w pierwszym roku wojny zostali rozstrzelani mieszkańcy Torunia i okolic. Byli to przede wszystkim przedstawiciele polskiej inteligencji. Po aresztowaniu przetrzymywani byli w Forcie VII skąd przewożono ich na Barbarkę. Pierwsza egzekucja odbyła się 28 października, podczas której rozstrzelano 130 osób. Trudno jest określić liczbę zamordowanych na Barbarce, ponieważ w 1944 roku w obawie przed zbliżającym się frontem Niemcy spalili ciała. Okazało się, że w jednym z grobów zwłoki zachowały się i można było ekshumować 87 ciał, które pochowano na cmentarzu. Nigdy do końca nie udało się ustalić liczby zamordowanych na Barbarce więźniów. Dane są różne od 1200 do 600 osób. Udało się tylko ustalić niespełna 300 nazwisk osób pomordowanych i ich nazwiska widnieją na tablicy i na pomniku, który obrazuje człowieka z przestrzeloną piersią. Dzieci pytały o to, czy ktokolwiek został ukarany za zbrodnię. Niestety nie. Komendant obozu był sądzony dopiero w 1969 r. i został uniewinniony. Dzieci z wielką ciekawością nie tylko zwiedzały to miejsce ale pytały o powody aresztowań. Trudno było im zrozumieć, że można było być aresztowanym i zamordowanym tylko dlatego, że było się Polakiem. Padło również pytanie kogo możemy nazwać patriotą. Szukaliśmy odpowiedzi i każde z dzieci podawało swoją interpretację. Z tych wypowiedzi wynikało, że patriota to nie tylko ktoś, kto kocha swoją ojczyznę. Patriotą można zostać mając tyle lat co uczestnicy wycieczki także poprzez dobre uczynki, poprzez szacunek dla drugiego człowieka, poprzez dobrą naukę. Szukaliśmy wszyscy odpowiedzi idąc lasem z Miejsca Pamięci Narodowej do Szkoły Leśnej na Barbarce. Tam czekały na dzieci atrakcje związane z podchodami, malowaniem sowy i wykonywaniem maski. Podchody okazały się grą edukacyjną, w której dzieci poznawały ptaki na podstawie rysunku i opisu. Ich nazwy wpisywały do krzyżówki. Dzieci starsze pomagały wpisywać nazwy tym młodszym, które nie umiały czytać i pisać. Hasło podchodów to: ornitologia. Następnie dzieci otrzymały wycięte ze sklejki sowy, które należało wymalować dowolną techniką z użyciem dowolnych narzędzi. Powstały przepiękne figurki, które dzieci obiecały podarować swoim najbliższym jako prezenty. Pobyt w Szkole Leśnej zakończył się ogniskiem, na którym dzieci upiekły kiełbaski. Zdążyły też pobawić się na placu zabaw i pełne wrażeń wróciły do Torunia.

Zdjęcia: uczestnicy warsztatów

Nasze wspomnienia - historia mówiona

26 lipca 2017

To było nasze ostatnie spotkanie w okresie wakacyjnym z cyklu Nasze wspomnienia-historia mówiona. Poświęcone było przede wszystkim spotkaniu z Heleną Zmorzyńską – autorką wierszy, do których dzieci tworzyły ilustrację. Pani Helena przygotowała dla dzieci i seniorów różne zabawy edukacyjne. Zanim jednak dzieci je przedstawiły, to pod czujnym okiem pani Heleny zostały im przydzielone role i przeprowadzona została próba. Bardzo wszystkim podobały się prezentacje, które dotyczyły ciekawostek z różnych dziedzin, ale także treści związanych z naszą tradycją, naszymi postawami wobec drugiego człowieka. Ważnym elementem tej prezentacji był wiersz Heleny Zmorzyńskiej pt. Talent, który przeczytała jedna z dziewcząt. Porozmawialiśmy wszyscy o tym czym jest talent i doszliśmy do wniosku, że talent mamy wszyscy. Jednak talent musi być wsparty dodatkową pracą. Poznanie siebie, poznanie swoich możliwości i praca nad sobą pozwala na osiągnięcie sukcesu.

Dzieci pytały panią Helenę jak narodził się jej talent do pisania wierszy. Okazało się, że pierwsze wiersze pisała jako mała dziewczynka, kiedy tylko nauczyła się pisać. Urodziła się jako ostatnie, dziesiąte  dziecko w rodzinie i rodzice przede wszystkim dbali o to, żeby dzieci czuły się bezpieczne i były zadbane. Dlatego kupno papieru i przyrządów do pisania było na ostatnim miejscu w hierarchii  potrzeb. Nigdy jednak się nie poddała, bo jak sama powiedziała, o swoje pasje trzeba walczyć.

Rozmowy trwały także podczas wspólnego spaceru na lody. Zarówno seniorzy jak i dzieci stwierdziły, że z niecierpliwością czekają na wspólne spotkanie we wrześniu.

Zdjęcia: Kuba Duliński 7 lat

KIEDY kwiecień-grudzień 2017