ZDARZENIA, WYDARZENIA
OKLADKA 1-2.17

ZDARZENIA, WYDARZENIA

Wystawa
Falerystyka jako świadek historii.
Odznaki włocławskie i odznaczenia państwowe

we Włocławku

 

W Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku 25 listopada 2016 r. została otwarta wystawa Falerystyka jako świadek historii. Odznaki włocławskie i odznaczenia państwowe.
Ekspozycja – pisze jej kurator Marian Cieślak – jest próbą ukazania historii miasta i włocławskich stowarzyszeń, instytucji oraz organizacji przez pryzmat odznak organizacyjnych i okolicznościowych. Włocławska falerystyka stanowi wielowątkowy temat poznawczy, oferujący odbiorcy poprzez setki pamiątek (które są również ciekawym przedmiotem sztuki użytkowej), informacje historyczne odnoszące się do osób i wydarzeń.                     
Okresem w dziejach Włocławka, w którym następuje masowe pojawienie się pamiątek falerystycznych jest druga połowa XIX wieku. W tym czasie zaczęły powstawać organizacje i stowarzyszenia społeczne, których działalność zaowocowała emisjami licznych odznak organizacyjnych i okolicznościowych. Wymienić w tym miejscu należy Ochotniczą Straż Pożarną (1874 r.), Włocławskie Towarzystwo Wioślarskie (1886 r.), Towarzystwo Chrześcijańskich Rzemieślników i Przemysłowców Polskich (1906 r.), Towarzystwo Gimnastyczne Sokół, Chór Rzemieślniczy Lutnia. Produkcja odznaki, podobnie jak medalu służyła m.in. upamiętnieniu ważnego wydarzenia w życiu organizacji, jak jubileusze czy zjazdy, ale również uhonorowaniu członków za wysługę lat. Takim przykładem jest chociażby odznaka pamiątkowa I Zjazdu Straży Pożarnych z Królestwa Polskiego, który odbył się we Włocławku w 1910 r.
Okres dwudziestolecia międzywojennego przyniósł kolejne emisje odznak. Szkoły włocławskie, jak Gimnazjum ks. Jana Długosza czy Gimnazjum Sióstr Urszulanek, ustanowiły swe znaki identyfikacyjne. Podobnie rzecz się miała z 14. pułkiem piechoty, Kujawską Elektrownią Okręgową, Izbą Rzemieślniczą, Chrześcijańskim Zjednoczeniem Zawodowym.
Jednak najliczniejsza grupa pamiątek falerystycznych związana była ze sportem. Wskazać trzeba na ogromną liczbę odznak związanych z wioślarstwem (WTW, KKW), tak organizacyjnych, jak i jubileuszowych, nagrodowych i pamiątkowych. Kolejną organizacją sportową we Włocławku, która pozostawiła po sobie dzieje spisane na odznakach jest Towarzystwo Kolarzy, którego początki sięgają 1920 r., gdy przy Towarzystwie Gimnastycznym Sokół we Włocławku utworzono autonomiczną sekcję kolarską. Wyczytać z nich można daty i miejsca odbywania zawodów, obchodzone jubileusze, nazwiska nagrodzonych i miejsca zajmowane w sportowej rywalizacji.
Na wystawie zaprezentowany został wyjątkowy zbiór odznak, liczący kilkadziesiąt obiektów, często jednostkowych, po Feliksie Różańskim, animatorze kolarstwa, mistrzu Kujaw za lata 1923-1924 i 1924-1925 oraz mistrzu Włocławka na 1000 metrów w latach 1926-1927. Prawdziwym rarytasem kolekcjonerskim, cennym z uwagi na rzadkość, jest zbiór odznak nadawanych przez Żydowskie Towarzystwo Sportowe Makabi we Włocławku.
Po II wojnie światowej dopiero w latach 70. XX wieku masowo pojawiają się odznaki organizacyjne, sportowe, jubileuszowe, pamiątkowe i rzadko spotykane we wcześniejszym okresie znaczki określające zakład pracy. Dokumentują one dziś już zapomniane wydarzenia, spotkania, konferencje i inne lokalne przedsięwzięcia, których liczba, patrząc na odznaki i znaczki, była olbrzymia. Niekwestionowanym liderem dostarczającym pamiątek falerystycznych obrazujących własną działalność jest Oddział Kujawski PTTK we Włocławku.
Wśród projektantów odznak, znaczków i medali byli znani artyści, jak np. Leon Płoszaj – autor projektu znaczka upamiętniającego I Zlot Turystów na Kujawach PTTK z 12-13 września 1959 r. Wymienić można również Wita Płażewskiego i Antoniego Bisagę.
Ekspozycję otwiera bulla papieża Benedykta XIV wystawiona w Rzymie 23 marca 1741 r. nadająca i zezwalająca członkom kapituły włocławskiej przywilej noszenia uroczystej oznaki tzw. dystynktorium, zawierająca jednocześnie jej barwny rysunek-wzór. Wspomniany krzyż kapitulny noszony przez kujawskich duchownych należy traktować jako najstarszy zabytek falerystyczny związany z Włocławkiem.
W drugiej części wystawy jest prezentowana bogata kolekcja orderów i odznaczeń państwowych i resortowych z II RP, PRL i III RP, które przybliżają zwiedzającym system wyróżnień w poszczególnych okresach XX-wiecznych dziejów Polski.

 

Wystawa
Pierniki Elizy, opłatki i „ciasto życia”.
O piernikach norymberskich

w Toruniu

 

W Muzeum Toruńskiego Piernika 25 listopada 2016 r. została otwarta wystawa Pierniki Elizy, opłatki i „ciasto życia”. O piernikach norymberskich.
Prezentowane są – piszą organizatorzy – obiekty związane z bogatą tradycją piernikarstwa norymberskiego, m.in. historyczne dokumenty, forma piernikowa z kolekcji toruńskiej, zabytkowe puszki, skrzynki a także reklamy. Goście odwiedzający Muzeum poznają najciekawsze opowieści, anegdoty, a przede wszystkim przepisy na przysmaki norymberskie. Aranżacja wystawy ma charakter świąteczny, nawiązujący do norymberskiego jarmarku bożonarodzeniowego.
Jest to kolejna ekspozycja z cyklu
Piernik nie tylko toruński prezentująca tradycje piernikarskie ośrodków w Europie i Polsce oraz ukazująca ich kontakty i powiązania z Toruniem – jedną z najsłynniejszych „piernikowych stolic”.
Wernisaż poprzedziły Katarzynki w Muzeum Toruńskiego Piernika – warsztaty Święta Katarzyna wypiek zaczyna. Zgodnie z tradycją patronki piekarzy 25 listopada rozpoczynał się wypiek katarzynek – najsłynniejszych toruńskich pierników. Był to także czas, kiedy młodzi mężczyźni odprawiali wróżby, by zdobyć informacje na temat przyszłej wybranki swego serca. Program piernikarskiego święta obejmował „katarzynkowe” wróżby, zabawy, warsztaty wypieku katarzynek oraz inne działania i eksperymenty kulinarne.
W grudniu na parterze Muzeum Toruńskiego Piernika toruńscy artyści-rzeźbiarze: Małgorzata Wojnowska-Sobecka i Dariusz Przewięźlikowski przygotowali piernikową szopkę bożonarodzeniową. Jak pisze Anna Kornelia Jędrzejewska, twórcy zamienili dotychczasowe tworzywo – glinę, na nową, nieoczywistą materię twórczą – ciasto piernikowe. Posłużyło ono zarówno do stworzenia najważniejszych bohaterów – świętej rodziny, jak też samej konstrukcji szopki, w której ostre łuki oraz misternie ułożone piernikowe „cegiełki” nawiązują do gotyckich budowli Torunia.

 

Wystawa malarstwa i rysunku
ze skierniewickiej Pracowni Plastycznej
Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego
w Bydgoszczy

 

W Galerii Sztuki Ludowej i Nieprofesjonalnej Kujawsko-Pomorskiego Centrum Kultury w Bydgoszczy 25 listopada 2016 r. została otwarta wystawa malarstwa i rysunku z Pracowni Plastycznej Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Skierniewicach. Obrazy twórców ze Skierniewic były w bydgoskiej Galerii prezentowane już przed czterema laty – i wzbudziły duże zainteresowanie.
Pracownia – pisze prowadzący ją Dariusz Zdrojewski – jest miejscem spotkań młodzieży niepełnosprawnej intelektualnie, która w ramach zajęć plastyki rozwija kreatywność. Uczestnicy w klimacie twórczej swobody poszukują indywidualnych form wypowiedzi, własnych środków ekspresji, realizują swoje wizje. Wśród technik plastycznych dominuje ulubiony przez młodych ludzi pastel olejny, ale równie chętnie malują temperami, rysują ołówkami, kredkami, flamastrami. Twórczość plastyczna zaspokaja potrzebę działania, jest wizualizacją nagromadzonych emocji, próbą uporządkowania i zrozumienia tak trudnego dla niepełnosprawnych świata oraz źródłem radości i satysfakcji.
W trakcie systematycznej pracy rodzą się i rozwijają talenty plastyczne. Pośród bogatej twórczości pojawiają się prace wyjątkowe, w których naiwna dziecięca forma obrazowania w warstwie nieprzedstawiającej zachwyca artystyczną dojrzałością, uniwersalnym językiem malarskim.
Ważnym zadaniem Pracowni jest promowanie twórczości niepełnosprawnych artystów. Udział w konkursach i wystawach daje im możliwość aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym (artystycznym), a sukcesy w otwartych konkursach zacierają sztuczne granice sztuki niepełnosprawnych i pełnosprawnych twórców.
Na wystawie znalazła się znaczna liczba prac o tematyce bożonarodzeniowej. Obrazy te, o dużym ładunku ekspresji, niepokojące, często odbiegają od ciepłego klimatu bożonarodzeniowej szopki. Nad tematem silnie dominuje autor, jego potrzeba wyrażenia siebie, pragnienie porozumienia z drugim człowiekiem. Czy przypadkiem, tym pragnieniem autentycznego spotkania z bliźnim nie dotykają istoty Świąt Bożego Narodzenia ?

 

Wystawa
Artystyczny atlas zwierząt
w Grudziądzu

 

W Muzeum im. ks. dr Władysław Łęgi w Grudziądzu 2 grudnia 2016 r. została otwarta wystawa Artystyczny atlas zwierząt.
Wśród eksponatów – piszą organizatorzy – znaleźć można przykłady malarstwa, rysunku, grafiki, rzeźby i rzemiosła artystycznego, z których najstarsze pochodzą z XVIII w., a najmłodsze z bieżącego stulecia. Ekspozycja ukazuje zmiany, które nastąpiły w podejściu sztuki do fauny. Wskazuje na ewolucję od przedstawiania zwierząt jako nośników znaczeń odnoszących się do człowieka do czasu, w którym zwierzę staje się głównym bohaterem, istotą żywą, a nie tylko symbolem.
W pierwszej części wystawy są prezentowane tradycyjne ujęcia psa, kota czy konia jako istot połączonych z człowiekiem, często od niego zależnych. Znajdują się tu takie prace jak
Rugi pruskie Wojciecha Kossaka czy figurki z miśnieńskiej porcelany. Druga część ekspozycji obejmuje dzieła sztuki, w których owady, ptaki i ssaki są bądź równoważne z przedstawianym człowiekiem, bądź stają się głównym aktorem, któremu podporządkowano pozostałe elementy kompozycji. Prezentowane są tu m.in. obrazy Kazimierza Mikulskiego, Zygmunta Kotlarczyka, Romana Michałowskiego, Kazimierza Ostrowskiego, Barbary Steyer, a także grafiki Andrzeja Krzywki, Marii Wąsowskiej, Johannesa Bauera.

 

Książka o wybitnych Grudziądzanach

 

W Muzeum im. ks. dr Władysław Łęgi w Grudziądzu 2 grudnia 2016 r. odbyła się promocja publikacji wydanej z okazji obchodów 725. rocznicy lokacji Grudziądza: Wpisani w dzieje miasta. Znani i mniej znani ludzie Grudziądza na przestrzeni wieków.
Publikacja ta – pisze Marta Bolek-Maszewska – jest zbiorem czterdziestu siedmiu sylwetek wybitnych córek i synów miasta. Zostali w niej zaprezentowani ludzie szeroko rozumianej kultury i nauki, z tak wybitnymi postaciami, jak kompozytorzy Piotr Wilhelmi czy Jan Stobeusz z okresu średniowiecza i nowożytności, czy z XX w. poeta i prozaik Ryszard Milczewski-Bruno i światowej sławy skrzypek Piotr Janowski.
Mniej liczną grupę osób, których biogramy znajdują się w opracowaniu, stanowią ludzie życia społecznego, politycznego i administracyjnego. Są wśród nich tak ważne osoby jak Mikołaj z Ryńska, dziennikarz, działacz społeczno-kulturalny Jan Michał Rakowski, wydawca prasy Wiktor Kulerski, niemiecki polityk Johannes Gronowski, inżynier, prezydent Grudziądza w latach 1920-1939 Józef Włodek. Czytelnik znajdzie również ludzi sportu z najwybitniejszą postacią na tym polu – Bronisławem Malinowskim, a także zasłużonych dla gospodarki przemysłowców Josepha Herzfelda, Augusta Ventzkiego czy Alojzego Ruchniewicza. Są przedstawiciele duchowieństwa, jak biskup pruski Chrystian, ks. dr Władysław Łęga, przedstawiciele wojska, jak twórca twierdzy Grudziądz Paul von Gonzembach czy komendant Centralnej Szkoły Kawalerii w Grudziądzu gen. Stefan de Castenedolo Kasprzycki
.

 

Kiermasz świąteczny w Muzeum Etnograficznym
w Toruniu

 

W Muzeum Etnograficznym im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu 11 grudnia 2016 r. odbywał się  Kiermasz bożonarodzeniowy. Do Muzeum – pisali organizatorzy – zjechało z całej Polski ponad stu twórców, którzy zaprezentowali tradycyjne wyroby rękodzielnicze związane z Bożym Narodzeniem oraz regionalne przysmaki. Na stoiskach można było zobaczyć słomiane i wiórowe ozdoby choinkowe, ręcznie malowane szklane i ceramiczne bombki, woskowe świece i stroiki świąteczne, haftowane bieżniki i serwetki, rzeźbione anioły, szopki oraz postacie świętych. Garncarze prezentowali całą gamę wyrobów ceramicznych, od tradycyjnych glinianych a także kamionkowych garnków po bogato szkliwione, fantazyjne cacka. Podziwiać było można również wyroby z wikliny, kolorowe łowickie wycinanki, drewniane i szmaciane zabawki oraz oryginalną biżuterię. Miłośnicy tradycyjnych smaków mogli zakupić wędliny, miody, chleb na zakwasie, sękacze, pierniki, domowe wypieki i przetwory. Kiermasz był świetną okazją do zakupu świątecznych podarków lub elementów, które stały się niebanalną ozdobą domu. Kiermasz świąteczny był też doskonałą okazją do zapoznania się z tradycyjnymi wyrobami sztuki ludowej z całej Polski. W trakcie trwania imprezy pracownicy Muzeum oprowadzali chętnych po aranżacjach świątecznych w Parku Etnograficznym.

 

Koncert noworoczny Chóru Męskiego Copernicus
w Toruniu

 

W Sali Wielkiej Dworu Artusa w Toruniu 7 stycznia 2017 r. odbył się koncert noworoczny Chóru Męskiego Copernicus zorganizowany przez Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury w Toruniu, Chór Copernicus, przy wsparciu  Chóru Świętego Antoniego z Parafii św. Antoniego w Toruniu.
Koncerty noworoczne Chóru Męskiego Copernicus mają kilkunastoletnią tradycję. Odbywały się w kościołach, w Dworze Artusa, w Ratuszu Staromiejskim, w Muzeum Etnograficznym a ostatnie dwa w auli Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, z udziałem Orkiestry Wojskowej w Toruni,.
Podczas koncertu 7 stycznia 2017 r. wystąpiły: Chór Męski Copernicus, Chór św. Antoniego, Infinito Quartet, Agnieszka Olszewska oraz uczennice Państwowego Zespołu Szkół Muzycznych im. Karola Szymanowskiego w Toruniu: Maria Cynk-Mikołajewska i Małgorzata Myszkorowska. W duetach śpiewali z Agnieszką Olszewską Zbigniew Stoliński i Wiesław Szarecki. Akompaniował Michał Czaposki. Koncert prowadziła Karolina Fordońska.
Dyrygowali Małgorzata Jankowska i Paweł Jan Jankowski.
Chór Copernicus rozpoczął koncert
Juhasko kolyndą Jana Pasierba-Orlanda. W programie koncertu znalazły się Chór niewolników z opery Nabucco Giuseppe Verdiego, arie z operetek, m.in. z Hrabiny Maricy Imre Kalmana, Cnotliwej Zuzanny Jeana Gilberta, przeboje z musicali, m.in. Skrzypka na dachu Jerry`ego Bocka, My Fair Lady Fredericka Loewe, przeboje z obszaru muzyki popularnej, m.in. Amor Ruiza Galindo Gabriela, Funiculi funicula Luigi Denza. W repertuarze koncertu znalazły się Duet kotów Gioacchino Rossiniego, ludowa piosenka rosyjska Wieniki. Zakończyła koncert piosenka bożonarodzeniowa Jest taki dzień Seweryna Krajewskiego.