Tu był cyrk!

Latem 2018 odbyła się jedenasta edycja programu Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie Lato w teatrze. W konkursie grantowym dofinansowanie otrzymało czterdzieści ośrodków z całej Polski: siedemnaście organizacji pozarządowych i dwadzieścia trzy samorządowe instytucje kultury. Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury w Toruniu otrzymał czwartą lokatę i stuprocentowe dofinansowanie projektu Lato w teatrze ALE CYRK!. W … Czytaj dalej Tu był cyrk!

Tu był cyrk!

Latem 2018 odbyła się jedenasta edycja programu Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie Lato w teatrze. W konkursie grantowym dofinansowanie otrzymało czterdzieści ośrodków z całej Polski: siedemnaście organizacji pozarządowych i dwadzieścia trzy samorządowe instytucje kultury. Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury w Toruniu otrzymał czwartą lokatę i stuprocentowe dofinansowanie projektu Lato w teatrze ALE CYRK!. W dniach 23 lipca-4 sierpnia odbywały się warsztaty teatralno-cyrkowe. Brało w nich udział 35 dzieci w wieku 7-14 lat, które zakwalifikowaliśmy do projektu na podstawie otwartego naboru, a także skierowania ze Świetlicy Środowiskowej Dzieciom Starówki Fundacji Pomocy Samotnym Matkom w Toruniu.

Wszystkie osoby, które uczestniczyły w projekcie poprosiliśmy o stworzenie dowolną techniką wypowiedzi na temat O czym marzą zwierzęta? Co by nam powiedziały, gdyby miały głos?. Odpowiedzi przerosły nasze oczekiwania. Dzieci zaskoczyły nas swoją wrażliwością, dojrzałością i świadomością społeczną. Powstały kolaże, komiksy, listy, opowiadania, rysunki. Odnosiliśmy się do nich niejednokrotnie podczas prowadzonych zajęć. Refleksje dzieci miały swoje dopełnienie w stworzonym przez nie słowniku mowy ludzko-zwierzęcej oraz warsztatach dotyczących skutecznej komunikacji.

Zajęcia warsztatowe. Fot. Kaja Kant

Każdemu z uczestników zaproponowaliśmy udział w dwóch (z czterech) grupach warsztatowych, dzięki czemu przez dwa tygodnie mogli próbować swoich sił w odmiennych działaniach cyrkowo-teatralnych. Grupy nazywaliśmy namiotami cyrkowymi: Rytmu i wygibasów, gdzie pod okiem Adriana Wilka, Jacka Ruszkowskiego i Michała Składanowskiego dzieci zgłębiały m.in. tajniki żonglerki, chodzenia na szczudłach, a także tańca współczesnego, Dźwięku i koloru – tutaj pod opieką Agnieszki Dąbrowskiej i Tomasza Cebo uczyły się tworzyć m.in. muzykę z dźwięków naturalnych, a także projektować i tworzyć elementy scenografii widowiska cyrkowego, Śmiechu i magii, gdzie pod czujnym okiem Mariusza Czajki i Mieczysława Giedrojcia uczyły się sztuki iluzji, klaunady i pantomimy, Wylęgarni pomysłów – tu pod opieką Agnieszki Zakrzewskiej i Magdaleny Jasińskiej przygotowywały medialną oprawę festynu, poznawały tajniki skutecznej komunikacji i dziennikarstwa.

Dodatkowo zaprosiliśmy dzieci na zajęcia jogi. Początkowy dystans i zawstydzenie szybko zastąpiło zaciekawienie. Dzieci czekały na te zajęcia, podkreślały, że dzięki nim potrafią rozluźniać napięte partie mięśni.

Zajęcia warsztatowe. Fot. Kaja Kant

Celem warsztatów teatralno-cyrkowych Ale cyrk! było zapewnienie uczniom spędzającym wakacje w mieście atrakcyjnej formy letniego wypoczynku. Dzieci stały się twórcami, zobaczyły jak wygląda proces powstawania widowiska cyrkowo-teatralnego, poznały specyfikę pracy różnych zawodów związanych ze sztuką cyrkową i teatralną. Połączenie obu dyscyplin okazało się niezwykle trafne – otworzyło nowe przestrzenie poszukiwań twórczych, a projektowany i przygotowywany przez dzieci finałowy Dziecięcy Festyn Cyrkowy pozwolił im i instruktorom prowadzącym zajęcia na większą swobodę, wyeliminowanie niepotrzebnego stresu, tremy i podskórnego poczucia pracy ukierunkowanej na efekt. Bardzo istotny był dla nas proces twórczy, w który zaangażowaliśmy dzieci. Wszyscy instruktorzy dbali, by to one decydowały o kształcie festynu, by podejmowane przez nie inicjatywy twórcze były rzeczywiście ich głosem, a nie dorosłych.

Zajęcia warsztatowe. Fot. Kaja Kant

W trakcie warsztatów i debat oksfordzkich rozmawialiśmy o wrażliwości, uważności i empatii wobec zwierząt i ludzi. Przypominaliśmy postać Doktora Dolittle i jego cyrku. Zastanawialiśmy się, czy świat jest sprawiedliwy i czy my, ludzie, jesteśmy lepsi od zwierząt. Własną empatię wobec słabszych rozwijaliśmy w trakcie wizyty w Schronisku dla bezdomnych zwierząt, gdzie dowiedzieliśmy się, jakie są potrzeby podopiecznych. Odwiedziliśmy również Ogród Zoobotaniczny w Toruniu, gdzie dowiedzieliśmy się po co istnieje i jak funkcjonuje zoo, a także jak poruszają się i porozumiewają zwierzęta.

Uczestnicy projektu, instruktorzy
i opiekunowie. Fot. Kaja Kant

W trakcie Dziecięcego Festynu Cyrkowego dzieci zaprezentowały efekty swojej dwutygodniowej pracy: etiudy teatralne i ich scenografię, pokazy iluzjonistyczne, żonglerskie, klaunowskie i taneczne, mini koncert, a także inne elementy cyrkowo-teatralne będące autorskimi pomysłami młodych adeptów sztuki cyrkowej. Strzałem w dziesiątkę okazała się idea „podaj dalej”. Dzieci mogły przekazać swoją wiedzę i nauczyć zdobytych umiejętności rówieśników i dorosłych, którzy przyszli na festyn, co było dla nich doświadczeniem wzmacniającym poczucie własnej wartości i wiary we własne siły. Uczestnicy odkryli swoje talenty cyrkowe, literackie, aktorskie, muzyczne, plastyczne i społeczne, poznali różnorodne rodzaje pracy teatralnej i cyrkowej, sposoby rozwijania swoich pasji, zbudowali więzi ze sobą i z instruktorami oraz wychowawcami.

Organizacja warsztatów w ramach programu Lato w teatrze przyniosła naszej instytucji same korzyści. Poczuliśmy, że mocniej zaistnieliśmy w przestrzeni miasta i w świadomości mieszkańców, w tym dziennikarzy i partnerów, także potencjalnych. Wzrosło zainteresowanie warsztatami i zajęciami, które organizuje Ośrodek, m.in. pedagogiką cyrku dziecięcego i zajęciami w Cyrku Cool-Kids. W trakcie realizacji półkolonii zauważyliśmy również zwiększone zainteresowanie ofertą warsztatową Ośrodka. Rodzicie i opiekunowie dopytywali o inne zajęcia dla dzieci w różnym wieku w trakcie roku szkolnego. Pojawiały się również pytania o podobne półkolonie w sierpniu i w przyszłym roku, a nasze warsztaty latoteatralne miały swoją listę rezerwową.

Dziecięcy Festyn Cyrkowy. Fot. Kaja Kant

Dzięki organizacji Lato w teatrze nawiązaliśmy również nowe, wartościowe relacje z osobami, które prowadziły zajęcia. Z częścią z nich współpracowaliśmy po raz pierwszy. Dzięki temu doświadczeniu poszerzyliśmy swoją listę ciekawych osób do współpracy przy kolejnych inicjatywach i projektach edukacyjnych. Zbudowaliśmy również dobre relacje z przedstawicielami lokalnych mediów. Ich zaangażowanie w promocję projektu było nie do przecenienia.

W trakcie realizacji projektu, tak różniącego się od tych, które wcześniej realizowaliśmy ze względu na czas jego trwania i natężenie podejmowanych działań w trakcie dwóch tygodni, mieliśmy możliwość sprawdzenia się jako zespół projektowy i grupa. Mogliśmy sobie odpowiedzieć na pytania o poziom zaangażowania w realizację projektu niemal wszystkich pracowników naszej instytucji i przekonać się, że kiedy istnieje taka potrzeba, wszystkie ręce idą na pokład. Było to bardzo ważne i budujące doświadczenie, na które zwracały uwagę także osoby na co dzień nie pracujące w naszej instytucji.

Dziecięcy Festyn Cyrkowy. Fot. Kaja Kant

 Lato w teatrze to program Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie, realizowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jego celem jest popularyzowanie pedagogiki teatru. Program składa się z konkursu grantowego na realizację dwutygodniowych warsztatów artystycznych dla dzieci i młodzieży, szkoleń z zakresu pedagogiki teatru oraz artystyczno-edukacyjnych projektów objazdowych w namiocie cyrkowym.